Moet kunnen?
De problematiek van de lichamelijke straf binnen de opvoeding heeft diepe historische
wortels en wordt ook theoretisch gerechtvaardigd. Veel ouders en deskundigen zijn van
mening dat een pedagogische tik moet kunnen. Onlangs laaide de discussie weer
op, toen een dominee publiekelijk de corrigerende tik als effectief opvoedingsmiddel
aanprees. Blijkbaar leeft deze problematiek onder brede lagen van de bevolking. Er zijn
voor- en tegenstanders. Wie heeft de sterkste argumenten?
Argumenten pro
Voorstanders van de pedagogische tik trachten met argumenten hun handelwijze te
rechtvaardigen. Zij beroepen zich op vier beginselen: 1. Ouderlijk recht; 2. Juridisch
model; 3. Mechanistische opvoedingstheorie; 4. Effectiviteit van straffen en belonen.
Ad 1. Recht van ouders
Voorstanders zeggen, het is ons kind, en wij mogen zelf weten hoe wij
opvoeden. De opvoedingsautoriteit van ouders berust op de persoonlijke vrijheid tot
voortplanting. Het op de wereld zetten van een kind genereert primair een morele
plicht tot opvoeden en secundair het recht van ouders hun eigen kind
te mogen opvoeden. Waar bemoeien anderen of de overheid zich mee?
Ad 2. Juridisch model
Voorstanders van de corrigerende tik rechtvaardigen hun visie op grond van een
traditioneel juridisch beginsel. In het strafrecht geldt dat overtreding van wettelijke
regels, door een bevoegde autoriteit mag worden bestraft met het toebrengen van - een
of andere vorm van - 'pijn'. Het gaat dan om vergelding (overtreder moet
'terugbetalen'), afschrikking (moet herhaling van de overtreding of nadoen
'voorkomen') en 'verbetering' (delinquent moet weer een 'goed'
mens worden). Zonder regels, autoriteit, gehoorzaamheid en straf is geen menselijk
samenleven denkbaar. Straf is hier onvermijdelijk en noodzakelijk.
Ad 3. Mechanistische opvoedingstheorie
Een invloedrijke 'pedagogische' theorie is die van de conditionering.
Als een hond gewenst gedrag vertoont, krijgt hij een hondenbrokje als beloning. Doet
hij iets dat niet door de beugel kan, dan wordt dit ongewenste gedrag verbonden met een
negatieve prikkel, zoals een tik op zijn neus of erger. De verbinding van goed gedrag
met iets prettigs en van slecht gedrag met iets vervelends, levert een gedresseerde
hond op. Dat wil zeggen, hij houdt zich aan de regels van de baas.
vorige - 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - volgende
Queeste - Erkend lid Vereniging Filosofische Praktijk - Copyright © 2005-2009.