Queeste home vereniging filosofische praktijk

De pedagogische tik...
straf en beloning (2)

Moet kunnen?
De problematiek van de lichamelijke straf binnen de opvoeding heeft diepe historische wortels en wordt ook theoretisch gerechtvaardigd. Veel ouders en deskundigen zijn van mening dat een pedagogische tik moet kunnen. Onlangs laaide de discussie weer op, toen een dominee publiekelijk de corrigerende tik als effectief opvoedingsmiddel aanprees. Blijkbaar leeft deze problematiek onder brede lagen van de bevolking. Er zijn voor- en tegenstanders. Wie heeft de sterkste argumenten?

Argumenten pro
Voorstanders van de pedagogische tik trachten met argumenten hun handelwijze te rechtvaardigen. Zij beroepen zich op vier beginselen: 1. Ouderlijk recht; 2. Juridisch model; 3. Mechanistische opvoedingstheorie; 4. Effectiviteit van straffen en belonen.

Ad 1. Recht van ouders
Voorstanders zeggen, het is ons kind, en wij mogen zelf weten hoe wij opvoeden. De opvoedingsautoriteit van ouders berust op de persoonlijke vrijheid tot voortplanting. Het op de wereld zetten van een kind genereert primair een morele plicht tot opvoeden en secundair het recht van ouders hun eigen kind te mogen opvoeden. Waar bemoeien anderen of de overheid zich mee?

Ad 2. Juridisch model
Voorstanders van de corrigerende tik rechtvaardigen hun visie op grond van een traditioneel juridisch beginsel. In het strafrecht geldt dat overtreding van wettelijke regels, door een bevoegde autoriteit mag worden bestraft met het toebrengen van - een of andere vorm van - 'pijn'. Het gaat dan om vergelding (overtreder moet 'terugbetalen'), afschrikking (moet herhaling van de overtreding of nadoen 'voorkomen') en 'verbetering' (delinquent moet weer een 'goed' mens worden). Zonder regels, autoriteit, gehoorzaamheid en straf is geen menselijk samenleven denkbaar. Straf is hier onvermijdelijk en noodzakelijk.

Ad 3. Mechanistische opvoedingstheorie
Een invloedrijke 'pedagogische' theorie is die van de conditionering. Als een hond gewenst gedrag vertoont, krijgt hij een hondenbrokje als beloning. Doet hij iets dat niet door de beugel kan, dan wordt dit ongewenste gedrag verbonden met een negatieve prikkel, zoals een tik op zijn neus of erger. De verbinding van goed gedrag met iets prettigs en van slecht gedrag met iets vervelends, levert een gedresseerde hond op. Dat wil zeggen, hij houdt zich aan de regels van de baas.

vorige - 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - volgende

Queeste - Erkend lid Vereniging Filosofische Praktijk - Copyright © 2005-2009.